Almaniya Avstriyası

Almaniya Avstriyası
Almaniya Avstriyası
Bayraq	Gerb
Rəsmi dilləri	alman dili;
Paytaxt	Vyana
İdarəetmə forması	respublika
• Əhali	10.400.000 nəf.;
Valyuta	Avstriya kronu
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Almaniya Avstriyası Respublikası (alm. Republik Deutschösterreich‎ və ya Deutsch-Österreich) — Mərkəzi Avropada tarixi və tanınmamış dövlət. Bu, Birinci Dünya müharibəsindən sonra Avstriya-Macarıstanın nəticəsində əsasən almandilli və etnik alman əhalisi olan ərazilər üçün əsas dövlət kimi ortaya çıxmış və Almaniya ilə birləşmə planlarını özündə əks etdirirdi. Ölkə 118,311 km² ərazini əhatə etmişdir və 10,4 milyon əhalisi var idi.

Bununla belə, praktikada onun səlahiyyəti Sisleytaniyanın əsasını təşkil edən Dunayboyu və Alp vilayətləri ilə məhdudlaşırdı. İddia etdiyi ərazinin çox hissəsi faktiki olaraq yeni yaradılmış Çexoslovakiya tərəfindən idarə olunurdu və beynəlxalq səviyyədə belə tanınırdı.

Bu himayə altında Almaniya Avstriyası yaratmaq cəhdləri, xüsusən də Versal müqaviləsində Almaniya ilə birlik qadağan edildiyinə və 1919-cu ildə yeni Birinci Avstriya Respublikası dövləti yaradıldığına görə, son nəticədə uğursuz olmuşdur.

Zəmin

Habsburqların Avstriya imperiyası 1867-ci il kompromisi ilə ikili monarxiya kimi yenidən qurulmuşdu. Bu, macarların dominantlıq etdiyi, nüvəsi Macarıstan krallığı olan və bəzən belə adlandırılan "Müqəddəs İştvan tacının torpaqları"ndan və imperiyanın almanların üstünlük təşkil etdiyi qalan hissəsi, qeyri-rəsmi olaraq "Avstriya" adlanan Sisleytaniyadan ibarət idi. Sisleytaniya cənubda Krayna, Dalmatiya, Avstriya sahilyanı və İstriya, şimalda və şərqdə Bohemiya, Moraviya, Qalisiya və Bukovina ilə birlikdə əsas "Avstriya" vilayətlərini əhatə edirdi. İkili monarxiya və ya məlum olduğu kimi Avstriya-Macarıstan faktiki olaraq Habsburq monarxının Sisleytaniyada Avstriya imperatoru və Transleytaniyada Macarıstan kralı olduğu iki dövlət idi. Əksər hallarda hər birinin öz qurumları var idi. "İmperator Avstriyası" və "kral Macarıstanı" üçün ayrı-ayrı parlamentlər, ayrı-ayrı hökumətlər və nazirliklər var idi.

Avstriya-Macarıstan almanları və macarları, həmçinin doqquz digər böyük milləti özündə birləşdirən çoxmillətli bir varlıq idi. Bu böyük millətlər getdikcə öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu tələb edirdilər. Tarixən almanlar Habsburq monarxiyasında üstünlük təşkil edirdilər, onların gücü və təsiri saylarından xeyli üstün idi. Hətta Sisleytaniya daxilində almanlar əhalinin yalnız 37%-ni təşkil edirdi. Bununla belə, Yuxarı və Aşağı Avstriya, Zalsburq, Karintiya, Vorarlberq və Ştiriya və Tirolun əksəriyyətində almanlar üstünlük təşkil edirdi. Bu ərazilər "Avstriya"nın əsas vilayətləri idi və 6,5 milyon əhalisi var idi. Bohemiya və Moraviyanın əhalisi əsasən çexlərdən ibarət olsa da, almanlar sərhədlərini ərazilərdə yerləşən bir zolaqda çoxluq təşkil edirdi. Bu ərazi daha sonra özünü Sudetenland və Almaniya Bohemiyası vilayətləri elan etmişdir. Bohemiya və Moraviyanın alman əhalisi 3 milyon idi.