Dəstək
Pulsuz Yükləmə və Məlumat Platforması

Buxara Əmrliyi (Özbəkcə: Buxoro Amirligi (1785 – 1920)), Həştərxan hakimiyyətinin son xanı olan Əbul Qazi zamanında, Məhəmməd Rəhm Xan rəhbərliyindəki Monqol mə

Buxara əmirliyi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Yarı müstəqil dövlət (Rusiya protektoratı altında 1873–1917)
Buxara əmirliyi
fars. امارت بخارا
özb. Buxoro amirligi
Buxara Əmirliyi (yaşıl rəngdə).1850-ci illər.
Buxara Əmirliyi (yaşıl rəngdə).1850-ci illər.
1785  7 oktyabr 1920
Paytaxt Buxara
Dil fars dili
Rəsmi dilləri Özbək
Fars dili
Din Sünni İslam, Şiə İslam, Sufizm (Nəqşibəndilik), Zərdüştilik, İudaizm
Pul vahidi Rubl
Əhalisi

2478000

(1875-ci il)
1200000

(1908-ci il)
İdarəetmə forması Mütləq monarxiya
Xan
  1785–1800 Mir Məsum Şah Murad (ilk)
  1911–1920 Seyid Alim xan (son)
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Buxara Əmrliyi (Özbəkcə: Buxoro Amirligi (1785 – 1920)), Həştərxan hakimiyyətinin son xanı olan Əbul Qazi zamanında, Məhəmməd Rəhm Xan rəhbərliyindəki Monqol mənşəli ancaq Çingiz xan soyundan olmayan Manqıtlar 1747-ci ildə Buxaranı işğal edərək 1753-cü ildə Əmrliyini elan etmişdi. Dövrün Orta Asiyanın adətinə görə Çingiz Xan soyundan gəlməyən Xan ola bilmədiyi üçün 1756-cı də "Əmir əl-Möminin" ünvanını istifadə etmişdi və 1785-ci ildə Həştərxan hakimiyyətinin Buxara xanlığına son qoymuşdur.

1747-ci ildə Nadir Şahın ölümündən sonra, Muhammad Rəhm Xan, Abulfayz Xanı və onun oğulunu öldürdülər, beləcə Cani hakimiyyətinə son qoyuldu. Bundan sonra əmrlər oyuncaq xanlara icazə verdilər, Abdul Qazi Xanın ölümündən sonra Mir Günahsız Şah Muradın taxta çıxması üçün imkan yarandı

Manqıtler zamanında xanlığın sərhədləri daralmağa başladı və XIX əsrin sonlarına doğru mərkəz olan Buxaraın da ruslar tərəfində işğalından sonra Buxara xanlığı Rus boyunduruluğuna keçdi və 1920-ci ildəki Sovet işğalına qədər yarı müstəqil qaldı. Xanlıq torpaqları 1860-cı ilə qədər bugünkü Türkmənistanı, Özbəkistanın qərbini və Qazaxıstanın cənub-qərbini əhatə edirdi.

Xivə xanlığı və Kokand xanlığı ilə birlikdə Özbək üç xanlığı olaraq xatırlanmışdır.

Buxara Əmrləri

  • Günahsız Şah Murad 1785–1800
  • Heydər xan 1800–1826
  • Ömər 1826–1827
  • Nəsrulla xan 1827–1860
  • Müzəffər xan 1860–1886
  • Əbdüləhəd xan 1886–1910
  • Məhəmməd Alim Xan 1910–1920
Üst