Cəfər əl-Əskəri

Cəfər əl-Əskəri
Cəfər əl-Əskəri
	ərəb. جعفر العسكري‎
III İraq Baş Naziri
	22 noyabr 1923 – 3 avqust 1924
Monarx	I Feysəl
Əvvəlki	Əbdül Möhsün əl-Sədun
Sonrakı	Yasin əl-Haşimi
VI İraq Baş Naziri
	21 noyabr 1926 – 11 yanvar 1928
Monarx	I Feysəl
Əvvəlki	Əbdül Möhsün əl-Sədun
Sonrakı	Əbdül Möhsün əl-Sədun
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi	15 sentyabr 1885
Doğum yeri	Bağdad, Osmanlı imperiyası;
Vəfat tarixi	30 oktyabr 1936 (51 yaşında)
Vəfat yeri	Bağdad, İraq krallığı;
Partiya	İraq Hərbi Birləşmələri;
Təhsili	Osmanlı Hərbi Məktəbi[d];
Fəaliyyəti	siyasətçi, hərbi qulluqçu
Dini	sünnilik
Hərbi xidmət
Döyüşlər	Birinci Dünya müharibəsi;
Rütbəsi	general;
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Cəfər Paşa əl-Əsgəri (ərəb. جعفر باشا العسكري‎; 15 sentyabr 1885, Bağdad – 30 oktyabr 1936, Bağdad) — fərqli tarixlərdə 2 dəfə baş nazir təyin olunan İraqlı siyasi xadim, İraq baş naziri.

Həyatı

Birinci Dünya müharibəsi sırasında və savaşdan sonra, milliyətçi Ərəb hərəkatlarında önəmli rol oynamış, 1921-ci ildə qurulan İraq krallığının ən başdan bəri dəstək olmuş və xidmət etmişdir.

Bağdad və İstanbulda təhsil alan Cəfər əl-Əskəri, 1909-cu ildə Osmanlı ordusunda vəzifə aldı. Bacarıqlı, dil sarıdan bilgili və istedadlı bir şəxs kimi diplomatiya meydanında uğur qazandı. Birinci Dünya müharibəsi sırasında, 1915-ci iltdə, Osmanlı ordusuna qatılmaq üzrə Sirenaykaya (Berka) getdi. Orada yaralandı, İngilislərə əsir düşərək Qahirəyə götürüldü. Osmanlıların, Suriyadakı Ərəb milliyətçilərinə basqı uyğulaması görə, İngilislərin də dəstəyiylə Osmanlılara baş qaldıran Məkkə əmiri Hüseyn bin Əliyə qatıldı. 1916-cı ildə Hüseyinin ordusunu təşkilatlandıraraq başına keçdi. Osmanlılara qarşı yürüdülən üsyanda, əqrabası və ömür boyu can yoldaşı olan Nuri Səid paşa da onun yanında yer aldı. 1916-18 Hicaz və Suriya səfərlərində Hüseynin oğlu Əmir Feysələ Ordu komandanı olaraq önəmli xidmət etdi. 1918-20-ci illər arasında isə Suriyada, Feysəl öndərliyinde qurulan Ərəb dövlətində Hələb valisi oldu və başqa önəmli vəzifələr aldı.

Fransızların əskəri müdaxiləsiylə bu dövlətin yıxılmasından sonra Feysəl, İngilislərin dəstəyiylə I Feysəl adıyla İraq kralı oldu. Buna görə İrağa geden Cəfər əl-Əskəri, Böyük Britaniya təmsilçisi Sir Percy Coxun denetimindeki ilk İraq hökumətində müdafiə nazirliyinə gətirildi. Vəzifəsi sırasında irəlidə "atası" olaraq anılacağı İraq ordusunu qurdu. avqust 1921-ci ildə isə yeni krallığın qurucuları arasında yer aldı.

1936-cı ildə Bakr Sidki öndərliyinde Bağdadda üsyan edən əsgərlər tərəfindən öldürülüncəyədək, bir çox dəfə nazirlik, baş nazirlik və səfirlik vəzifələrində çalışdı.