Dinməhəmməd Kunayev

Dinməhəmməd Kunayev
Dinməhəmməd Kunayev
	qaz. Дінмұхамед Ахмет ұлы Қонаев
Qazaxıstan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi
	7 dekabr 1964 – 16 dekabr 1986
Əvvəlki	İsmail Yusupov[d]
Sonrakı	Gennadi Kolbin[d]
	19 yanvar 1960 – 26 dekabr 1962
Əvvəlki	Nikolay Belyayev[d]
Sonrakı	İsmail Yusupov[d]
Qazaxıstan SSR Nazirlər Sovetinin sədri
	26 dekabr 1962 – 7 dekabr 1964
Əvvəlki	Masımxan Beysebayev[d]
Sonrakı	Masımxan Beysebayev[d]
	31 mart 1955 – 29 yanvar 1960
Əvvəlki	Yelubay Taybekov[d]
Sonrakı	Jumabek Taşenov[d]
Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi Siyasi Bürosunun üzvü
	9 aprel 1971 – 28 yanvar 1987
Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Siyasi Bürosu üzvlüyünə namizəd
	8 aprel 1966 – 9 aprel 1971
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi	12 yanvar 1912
Doğum yeri	Almatı, Yeddisu vilayəti, Rusiya imperiyası;
Vəfat tarixi	22 avqust 1993 (81 yaşında)
Vəfat yeri	Akşi[d], Alagöl rayonu[d], Almatı vilayəti, Qazaxıstan;
Dəfn yeri	Kensay qəbiristanlığı;
Partiya	Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası (1939–1991);
Fəaliyyəti	siyasətçi, yazıçı
Hərbi xidmət
Mənsubiyyəti	SSRİ
Təltifləri	;
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Dinməhəmməd Əhməd oğlu Kunayev (qaz. Дінмұхаммед (Димаш) Ахметұлы Қонаев; rus. Динмухаммед Ахмедович Кунаев; 12 yanvar 1912, Almatı, Yeddisu vilayəti, Rusiya imperiyası – 22 avqust 1993, Akşi^[d], Alagöl rayonu^[d], Almatı vilayəti, Qazaxıstan) — Qazaxıstan dövlət və partiya xadimi, Qazaxıstan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi (1960–1962, 1964–1986), Üçqat Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.

Həyatı

Dinməhəmməd Kunayev 12 yanvar 1912-ci ildə Almatıda anadan olub. Ali məktəbi 1936-cı ildə Moskvada bitirib. 1942-ci ildə Qazaxıstanın Nazirlər Kabinetində əmək fəaliyyətinə başlayıb. 1948-ci ildə texniki elmlər doktoru, 1952-ci ildə Qazaxıstan Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü olub. Həmin ildən 1955-ci ilə qədər Elmlər Akademiyasına rəhbərlik edib. 1960-cı ildə Qazaxıstan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi seçilib. Qısa fasilə ilə 1986-cı ilə qədər həmin vəzifəni icra edib. Qazax xalqı və dövləti üçün gördüyü işlərə görə böyük nüfuz qazanıb.

Dinməhəmməd Kunayev 4–8-ci çağırış SSRİ Ali Sovetinə deputat seçilmişdir.

D. Kunayev vəzifəsindən kənarlaşdırılandan sonra qazax xalqı, xüsusilə də gənclər küçələrə axışdı və onun vəzifədən azad edilməsi haqqında əmrin ləğv edilməsini tələb etdi. 1986-cı il 17–18 dekabr tarixlərində meydana çıxan etiraz dalğası Qazaxıstanın 6 ayrı-ayrı şəhərini əhatə etdi. Bu, həm də qazax xalqının rus müstəmləkəçilik siyasətinə və assimilyasiya planlarına qarşı ilk böyük etiraz dalğası idi. Sovet imperiyası rəhbərliyi təkcə 1930–1933-cü illəri əhatə edən 3 illik zaman kəsimində 2 milyondan artıq qazaxı məhv etmişdi.

D. Kunayev 22 avqust 1993-cü ildə vəfat edib.