Tacəddin əs-Subki

Tacəddin əs-Subki
ərəb. تاج الدين السبكي‎
Doğum tarixi	fevral 1327(1327-02)
Doğum yeri	Qahirə
Vəfat tarixi	1 yanvar 1370(1370-01-01) (42 yaşında)
Vəfat yeri	Dəməşq
Atası	Təqiyyəddin əs-Subki
Elm sahəsi	fiqh
Tanınmış yetirməsi	Firuzabadi
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Əbu Nəsr Tacəddin Əbdülvəhhab ibn Əli ibn Əbdilkafi əs-Subki (ərəb. تاج الدين السبكي‎; fevral 1327, Qahirə – 1 yanvar 1370, Dəməşq) — Şafii fəqihi və bioqraf. Subkiyyə nəslinə (ərəb. البیت السبكیة‎) mənsub olduğu üçün əs-Subki nisbəsi ilə məşhurlaşmışdır.

Hicri 727-ci (1327) ildə Qahirədə dünyaya gəlib. Ona İbnüs-Subki də deyiblər.

İlk təhsilini atası Təqiyyəddin əs-Subkidən alıb. Kiçik yaşlarında Quranı əzbərləyib. Şam qazıl-qudatı təyin edilən atası ilə birlikdə hicri 739-cu (1338) ildə Dəməşqə köçüb. Burada bir çox alimlərdən dərslər alıb: Zəhəbi, Yusif ibn Əbdürrəhman əl-Mizzi, Şəmsəddin ibnün-Naqib, Şəhabəddin ibnül-Kəyyal, Zeynəddin ibn Teymiyyə, Əbu Həyyan əl-Əndəlüsi, İbn Nübatə əl-Misri, Bədrəddin ibn Cəməa və İbn Seyyidün-Nəs bunlardan bəziləridir. İstedadı və səyi nəticəsində 18 yaşında fətva vermək hüququ əldə etmiş, 20 yaşlarında isə əsərlər yazmağa başlamışdır.

Əziziyyə, əl-Adiliyyətül-kübra, Qəzzaliyyə, Əzraviyyə, əş-Şamiyyətül-Bərraniyyə, əş-Şamiyyətül-Cəvvaniyyə, Nasiriyyə, Əminiyyə və Əşrəfiyyə Darül-hədisi kimi Dəməşq mədrəsələrinin bir çoxunda dərs deyən Subki, Qahirədə İmam Şafii məscidi, Şeyxuniyyə mədrəsəsi və İbn Tulun məscidi kimi qurumlarda müəllimlik edib. Firuzabadi, Şəhabəddin ibn Hicci, İbn Sənəd (Məhəmməd ibn Musa) əl-Ləxmi, Nəsirəddin ibn Əşair əl-Hələbi və İmran ibn İdris əl-Kinani onun tələbələrindəndir.

Əs-Subki, hicri 754-cü (1353) ildə Şam naibi Əmir Əlaədin Əli ibn Əli əl-Mardininin xüsusi katibi təyin edilir. 756-cı ilin Rəbiül-əvvəl ayının sonları isə qazı naibi təyin olunur və ölümünə kimi bu vəzifədə qalır. O, Zilhiccənin 7-si 771-ci (2 iyul 1370 və ya 1 yanvar 1370) ildə Dəməşqdə vəbadan vəfat edir və Qasiyundakı Subkilər türbəsində dəfn edilir.

Qələmə aldığı əsərlərdən bəziləri bunlardır: Cəmul-Cəvami fi Üsulil-Fiqh, Rəful-Həcib ən Müxtəsəri-İbnil-Həcib, Muidün-Niam və Mübidün-Nikam, Təbəqatüş-Şafiiyyətil-Kübra və s.