Toqquşma hadisələri və ya kosmik toqquşma (ing. impact event) — böyük meteorit, asteroid, kometa və ya digər astronomik obyektin Yer və ya başqa planetlə toqquşması hadisəsi kimi müəyyən edilmişdir. Qeydə alınmış tarix boyu yüzlərlə kiçik toqquşma hadisəsi (yaxud partlayan kometalar) qeydə alınmışdır ki, onlardan bəziləri ölüm, yaralanma, maddi ziyan və ya digər mühüm regional nəticələrlə nəticələnmişdir. Okean və ya dənizdəki toqquşma hadisəsi həm dənizdə, həm də sahil xətti boyunca dağıdıcı olan nəhəng sunami dalğalarına səbəb ola bilər.
Sonuncu böyük toqquşma hadisəsi eramızdan əvvəl 700-cü ildə Estoniyada olmuş və bu toqquşma nəticəsində Kaali krateri yaranmışdır.
Elm dünyası həqiqi meteorit toqquşmalarından xəbərdar olduqdan bəri, meteorit toqquşmaları elmi fantastika dünyasında istifadə edilən mühüm elementlərdən biri olmuşdur və saysız-hesabsız kompliyator nəzəriyyəsinin formalaşmasına səbəb olmuşdur.
Ədəbiyyat siyahısı
- Alvarez, L. W.; Alvarez, W.; Asaro, F.; Michel, H. V., "Extraterrestrial Cause for the Cretaceous-Tertiary Extinction", Science (journal), 208 (4448), 1980: 1095–1108, Bibcode:1980Sci...208.1095A, CiteSeerX 10.1.1.126.8496, doi:10.1126/science.208.4448.1095, PMID 17783054
- Benton, Michael J., When Life Nearly Died: The Greatest Mass Extinction of All Time, New York: Thames and Hudson, 2003, ISBN 978-0-500-05116-0
- Brown, P. G.; Assink, J. D.; Astiz, L.; Blaauw, R.; Boslough, M. B.; Borovička, J.; Brachet, N.; Brown, D.; Campbell-Brown, M.; Ceranna, L.; Cooke, W.; de Groot-Hedlin, C.; Drob, D. P.; Edwards, W.; Evers, L. G.; Garces, M.; Gill, J.; Hedlin, M.; Kingery, A.; Laske, G.; Le Pichon, A.; Mialle, P.; Moser, D. E.; Saffer, A.; Silber, E.; Smets, P.; Spalding, R. E.; Spurný, P.; Tagliaferri, E.; və b. "A 500-kiloton airburst over Chelyabinsk and an enhanced hazard from small impactors". Nature (journal). 503 (7475). 2013: 238–241. Bibcode:2013Natur.503..238B. doi:10.1038/nature12741. hdl:10125/33201. PMID 24196713.
- Smit, J.; Hertogen, J., "An extraterrestrial event at the Cretaceous-Tertiary boundary", Nature (journal), 285 (5762), 1980: 198–200, Bibcode:1980Natur.285..198S, doi:10.1038/285198a0
- Stone, R., "Target earth", National Geographic Magazine, avqust 2008, 18 iyul 2008 tarixində
- Yau, Kevin; Weissman, Paul; Yeomans, Donald. "Meteorite falls in China and some related human casualty events". Meteoritics (journal). 29 (6). 1994: 864–871. Bibcode:1994Metic..29..864Y. doi:10.1111/j.1945-5100.1994.tb01101.x. ISSN 0026-1114.