Aşağı Avstriya

Aşağı Avstriya
Donja Austrija Alsó-Ausztria Niederösterreich
Bayraq[d] Gerb[d]
48°20′ şm. e. 15°45′ ş. u.HGYO
Ölkə	Avstriya
Tarixi və coğrafiyası
Sahəsi	19.179,76 km²
Mərkəzin hündürlüyü	279 m
Saat qurşağı	UTC+01:00 UTC+02:00
Əhalisi
Əhalisi	1.727.514 nəf. (2020, 2025)
Digər
noe.gv.at
Xəritəni göstər/gizlə Aşağı Avstriya
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Aşağı Avstriya (alm. Niederösterreich‎) — Avstriyanın şimal-şərqində yerləşən federal əyalətdir. Sahəsinə görə ölkənin ən böyük əyaləti hesab olunur. Paytaxtı Sankt-Pölten şəhəridir. Əyalət qərbdən Yuxarı Avstriya, cənubdan Ştiriya, şərqdən Burqenland və Vyana, şimaldan isə Çexiya ilə həmsərhəddir. Şərqdə həmçinin Slovakiya ilə sərhədi vardır.

Aşağı Avstriya tarixi baxımdan Habsburqlar dövlətinin əsas bölgələrindən biri olmuşdur. Orta əsrlərdə ərazi Babenberqlər sülaləsinin idarəsi altında inkişaf etmiş, daha sonra Müqəddəs Roma imperiyası və Avstriya imperiyasının mühüm siyasi və iqtisadi mərkəzlərindən birinə çevrilmişdir. Dunay çayı əyalətin əsas nəqliyyat və ticarət xətti olmuşdur.

Əyalətin ərazisində çoxsaylı tarixi qalalar, monastırlar və şəhərlər yerləşir. Melk abbatlığı və Vaxau vadisi regionun ən məşhur tarixi-mədəni abidələri sırasındadır. Vaxau vadisi UNESCO Dünya İrsi siyahısına daxil edilmişdir.

Aşağı Avstriyanın iqtisadiyyatı sənaye, kənd təsərrüfatı və turizmə əsaslanır. Burada üzümçülük və şərabçılıq geniş inkişaf etmişdir. Əyalət həmçinin maşınqayırma, kimya və enerji sənayesi sahələrində mühüm mövqeyə malikdir.

Aşağı Avstriya ərazisində insan məskənlərinin tarixi qədim dövrlərə gedib çıxır. Roma imperiyası dövründə bölgə Noricum və Pannoniya vilayətlərinin tərkibinə daxil idi. Orta əsrlərdə ərazi Şərq markqraflığı kimi formalaşdı və sonradan Avstriya dövlətçiliyinin əsasını təşkil etdi.

XIII əsrdən etibarən Habsburqlar bölgəyə hakim oldular və Aşağı Avstriya onların əsas siyasi dayaqlarından birinə çevrildi. Uzun müddət Vyana həm Aşağı Avstriyanın, həm də bütün Habsburq dövlətinin inzibati mərkəzi olmuşdur.

Birinci Dünya müharibəsindən sonra Avstriya-Macarıstan imperiyasının süqutu ilə bölgə yeni yaradılmış Avstriya Respublikasının tərkibində qaldı. 1920-ci ildə Vyana ayrıca federal əyalət statusu aldı və Aşağı Avstriyadan ayrıldı. 1986-cı ildə isə Sankt-Pölten rəsmi olaraq əyalətin paytaxtı elan edildi.

Aşağı Avstriya bir neçə inzibati rayon və statutlu şəhərə bölünür. Ən mühüm şəhərləri Sankt-Pölten, Viner-Noyştadt, Krems-an-der-Donau və Baden-bay-Venadır.