Nədən oldu

"Nədən oldu" (Türkiyədə geniş yayılmış adı ilə: "Ellerini Çekip Benden") — sözləri Azərbaycan şairi Bəxtiyar Vahabzadəyə, musiqisi bəstəkar Şəfiqə Axundovaya məxsus olan Azərbaycan mahnısıdır.

Yaranma tarixi

Şeirin orijinal mətni — "Nədən oldu" — Bəxtiyar Vahabzadə tərəfindən 1955-ci ilin avqust ayında yazılmış və şairin "Vicdan" pyesində yer almışdır.

1958-ci ildə Gəncə Dram Teatrosunda Bəxtiyar Vahabzadənin "Hicran" adlı əsəri səhnələşdirilmiş, tamaşanın musiqi tərtibatı gənc bəstəkar Şəfiqə Axundovaya həvalə edilmişdir. Personajlardan birinin dilindən səslənən mahnı böyük rəğbət qazanmış və müstəqil bir əsər kimi tanınmağa başlamışdır. Şəfiqə Axundova bu mahnını ilk dəfə Azərbaycan Xalq artisti Sara Qədimovaya təqdim etmiş, bununla da əsərin ilk peşəkar ifaçısı Sara Qədimova olmuşdur.

İfaçılar

Sara Qədimova — ilk ifaçı
Şövkət Ələkbərova və Elmira Rəhimova — əsəri repertuarlarına daxil edərək plak yazısı etmişlər (qeydlər Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radiosunun Qızıl Fondunda saxlanılır)
Əbülfət Əliyev — 1960-cı illərdə əsəri ifa edən ilk kişi ifaçı (YouTube-də dinlə)
Rübabə Muradova — əsərin ən çox sevilən və xalq arasında ən tanınmış ifaçısı (YouTube-də dinlə)

Türkiyədə əsər "Ellerini Çekip Benden" adı ilə İbrahim Tatlıses, Müslüm Gürses, Hüseyin Altın, Gülay, Elif Buse Doğan, Arif Sağ, Murat Göğebakan, Hülya Süer, Sibel Pamuk, Burhan Çaçan, Ömer Danış, Kenan Temiz, Onur Şan, Jale Parıltı, Devrim Kaya, Gamze Nur, Necdet Kaya, Melis Aydın, Murat Yaman, Arzu Arıkan, Aynur Haşhaş, Gülcan Opel və Huri Sapan da daxil olmaqla çoxsaylı sənətçi tərəfindən səsləndirilmişdir.

Müəllifliyin rəsmi bərpası

Türkiyə Musiqi Əsəri Sahibləri Peşə Birliyinin (MESAM) və MSG-nin verilənlər bazasında əsər uzun müddət "anonim" statusunda qeydə alınmışdır.

Bu vəziyyəti düzəltmək məqsədilə Ahenk Müzik (Türkiyə) və IK Studio (Azərbaycan) şirkətləri birgə araşdırma apararaq, 25.06.2025 tarixində MESAM Texniki Bilim Kuruluna rəsmi ərizə ilə müraciət etmişlər.

Ərizədə təqdim olunan sübutlar aşağıdakılardır:

Melodiya plak şirkəti tərəfindən nəşr olunmuş orijinal qramplak qeydləri (kataloq nömrələri ГОСТ 5289–61, 33Д-14311 və 33Д-14286), burada bəstəkar kimi Şəfiqə Axundova, söz müəllifi kimi Bəxtiyar Vahabzadə göstərilir
Səadət Təhmirazqızının "Nəğmədir Həyat" adlı, Azərbaycan Respublikası Dövlət Səs Yazıları Arxivinə əsaslanan tematik toplusu
Bəxtiyar Vahabzadənin "Qəlbi Dolu Gecələr" kitabında yer alan, əlyazma tarixi (avqust 1955) göstərilən orijinal şeir mətni
Bəxtiyar Vahabzadənin ailəsi ilə aparılan görüşmə və ailənin təqdim etdiyi sənədlər
TRT Müzik kanalında yayımlanan proqramlarda əsərin müəllifliyinə dair açıqlamalar
Şəfiqə Axundovanın özünün iştirak etdiyi televiziya müsahibələrindəki şəxsi bəyanatları

MESAM Texniki Bilim Kurulu 25.06.2025 tarixli iclasında məsələni araşdırmış və 01.07.2025 tarixli rəsmi cavabında bildirmişdir:

MESAM veri tabanı incelendiğinde eserin anonim olduğu fakat Ahenk Müzik tarafından gönderilen bilgi, belgeler incelendiğinde eserin müziğinin Şəfiqə Axundova'ya, sözlerinin ise Bəxtiyar Vahabzadə'ye ait olduğuna karar verilmiştir.

Əsərin Sözləri

Azərbaycan dili	Türk dili
Əllərini üzüb məndən, Yarım birbaş gedən oldu. Can deyib, can eşidərdik, Bu ayrılıq nədən oldu? Qızılgüləm dəstəyəm mən, Bülbüləm qəfəsdəyəm mən. Gəzirəm mən, qəmli-qəmli, Görən deyir, xəstəyəm mən. Yandı ürək kabab oldu, Gül bağçamda xəzan oldu, Mən ki səndən ayrılmazdım, Bu ayrılıq nədən oldu? Yaranmışıq məhəbbətdən, Alovlanıb yanıram mən. Bu həsrətdən, bu möhnətdən Gözümün yaşı dən-dən oldu. Öz eşqimdən diləyimlə, Ayrı düşdüm illərlə mən. Ancaq səndən ayrı gəzən, Ürək deyil, bədən oldu!	Ellerini çekip benden Yârim bugün gider oldu Hem sever hem sevilirdik Bu ayrılık neden oldu Yâr âşkıyla yana yana Ayrı düştüm ellere ben Ama senden ayrı gezen Yürek değil beden oldu Yandı yürek kebap oldu Gül bahçemde hazan oldu Ben ki senden ayrılmazdım Bu ayrılık neden oldu

Sənədlər

Ahenk Müzik tərəfindən MESAM-a təqdim olunan sübut bildirişi: PDF Bax
MESAM Texniki Bilim Kurulunun rəsmi qərarı: PDF Bax