Naim Fraşeri

Naim Fraşeri
Naim Fraşeri
	Naim Frashëri
	; Naim Fraşeri
Təxəllüsü	D. Keto
Doğum tarixi	25 may 1846
Doğum yeri	Fraşer, Osmanlı İmperiyası (indiki Albaniya ərazisi)
Vəfat tarixi	20 oktyabr 1900 (54 yaşında)
Vəfat yeri	Kadıköy, İstanbul, Osmanlı İmperiyası (indiki Türkiyə ərazisi)
Vəfat səbəbi	xəstəlik
Dəfn yeri	Qirokastra vilayəti;
Milliyyəti	alban
Uşağı	Mehdi Fraşeri
Təhsili	Zosimaya Məktəbi;
Fəaliyyəti	Şair, yazıçı, tərcüməçi
Əsərlərinin dili	yunan dili, Alban dili, fars dili, türk dili
İstiqamət	Romantizm
Janr	lirika
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Naim Fraşeri (alb. Naim Frashëri; 25 may 1846 – 20 oktyabr 1900, İstanbul) — Osmanlı dövründə yaradıb-yaratmış alban şairi və yazıçısı. Qardaşı Əbdül və Sami Fraşeridir. Naim Fraşeri Albaniya milli intibah dövrünün tanınmış nümayəndəsidir.

Həyatı

Naim Fraşeri Halid bəyin (1797–1859) və Əminə İmrahorın (1814–1861) 8 uşağından biri kimi Osmanlı İmperiyasının Delvina sancağında, indiki Albaniyanın cənubunda yerləşən dağlıq Fraşeri şəhərində anadan olmuşdur. Naim Fraşeri Bəktaşi təriqəti təhsili görmüşdür. O, uşaqlığını Fraşeridə keçirmiş və burada türk, fars, ərəb dillərini öyrənmişdir. Hər iki valideynin ölümündən sonra ailənin başına 22 yaşlı ən böyük qardaşı Əbdül (doğum 1839) keçmişdir. Əbdül tacir idi. 1865-ci ildə ailə Yanya sancağının Yanya şəhərinə köçmüşdür. Burada o, qardaşı Sami ilə Zosimaya məktəbinə getmişdir.

Naim daha sonra Yanya, Bərat və Saradadada Osmanlı rəsmisi olmuş və 1882-ci ildə İstanbula gedərək Osmanlı mədəniyyət nazirliyində işləməyə başlamışdır.

Yaradıcılığı

21 əsərin və "Albaniya tarixi" (1895) ilə "İsgəndər bəy tarixi" tarixi əsərlərinin müəllifidir. Ölkəsinin dünyada tanınmasında rol oynamışdır. "İliada"nı tərcümə etmiş və jurnalist kimi də fəaliyyət göstərmişdir. 1886-cı ildə "Albanların əsl arzusu" ideoloji əsərini yazmışdır. "Drita" jurnalının çıxarılmasında pay sahibi olmuşdur.

Şair müasir Albaniya ədəbiyyatının qurucusu hesab olunur.

Əsərləri

Kavâid-i farisiyye dar tarz-i nevîn (azərb. Yeni metoda görə fars dili qrammatikası‎), İstanbul, 1871.
Ihtiraat ve kessfiyyat (azərb. İxtiralar və Kəşflər‎), İstanbul, 1881.
Fusuli erbea (azərb. 4 Fəsil‎), İstanbul, 1884.
Tahayyülat (azərb. Arzular‎), İstanbul, 1884.
Bagëti e Bujqësi (azərb. Sürülər və Bitkilər‎), Buxarest, 1886.
E këndimit çunavet (azərb. Oğlanlar üçün oxuyucu‎), Buxarest, 1886.
Istori e përgjithshme për mësonjëtoret të para (azərb. Birinci dərəcəlilər üçün tarix‎), Buxarest,1886.
Vjersha për mësonjëtoret të para (azərb. Birinci dərəcəlilər üçün ədəbiyyat‎), Buxarest, 1886.
Dituritë për mësonjëtoret të para (Birinci dərəcəlilər üçün ümumi bilik), Buxarest, 1886.
O alithis pothos ton Skypetaron (azərb. Albanlar üçün doğru arzu‎, yun. Ο αληθής πόθος των Σκιπετάρων), Buxarest, 1886.
Luletë e Verësë (azərb. Yay Çiçəkləri‎), Buxarest, 1890.
Mësime (azərb. Dərslər‎), Buxarest, 1894.
Parajsa dhe fjala fluturake,(azərb. Cənnət və Uçan Dünya‎) Buxarest, 1894.
Gjithësia (azərb. Omneiti‎), Buxarest, 1895.
Fletore e bektashinjët, (azərb. Bəktaşi Dəftərçəsi‎) Buxarest, 1895.
O eros (azərb. Sevgi‎, yun. Ο Έρως), İstanbul, 1895.
Iliadh' e Omirit, azərb. İlliada‎, Buxarest, 1896.
Histori e Skënderbeut (azərb. Skanderberq tarixi‎), Buxarest, 1898.
Qerbelaja, Bucharest, (azərb. Kərbəla‎), 1898.
Istori e Shqipërisë (azərb. Albaniya tarixi‎), Sofiya, 1899.
Shqipëria (azərb. Albaniya‎), Sofiya, 1902.