Ədəbiyyat nəzəriyyəsi — Bədii ədəbiyyatın mahiyyətini, xüsusiyyətlərini, ictimai həyatda onun mövqeyini, rolunu və əhəmiyyətini təhlil etmək və hərtərəfli qiymətləndirmək prinsiplərini müəyyənləşdirən, bədii yaradıcılığın inkişafını istiqamətləndirən qanunları öyrənən elm.
Ədəbiyyat tarixini ilk dəfə ingilis filosofu Frensis Bekon 1605-ci ildə öz traktatlarından birində müstəqil elm adlandırmışdır. Bu elmin Avropa universitetlərində tədrisi isə XIX əsrdən başlanır. İlk ədəbiyyat tarixi kursları Yunan-Roma ədəbiyyatları tarixinə aid idi, sonralar konkret Avropa ədəbiyyatlarının tarixləri də müstəqil fənlər kimi tədris olunmağa başlanıldı.
- Qoşma
- Gəraylı
- Təcnis
- Müxəmməs
- Əruz vəzni
- Heca vəzni
- Felyeton
- Roman
- Novella
- Dodaqdəyməz təcnis
- Poema
- Müstəzad təcnis
- Hekayə
- Vücudnamə
- Xalq oyun-tamaşaları
- Kukla teatrı tamaşaları
- Nəğmələr
- Lirik növ
- Epik növ
- Holavar
- Sayaçı sözlər
- Dramatik növ
- Məqalə
- Oçerk
- Resenziya
- Şeir
- Povest
- Bayatı
- Ağı
- Layla
- Tapmaca
- Dastan
- Pyes
- Faciə janrı
- Komediya janrı
- Qıfılbənd
- Nağıl
- Detektiv
- Fantastika
- Qəzəl
- Əmək nəğmələri
- Mahnılar
- Oxşama
- Yanıltmac
- Lətifə
- Atalar sözü
- Məsəl
- Vəsfi-hal
- Əfsanə
- Mərasim nəğmələri
- Divani
- Dodaqdəyməz
- Cığalı təcnis
- Səfərnamə
- Qəsidə
- Mərsiyə
- Müstəzad
- Həcv
- Meyxana
- Təxmis
- Ustadnamə
- Qoşayarpaq
- Varsağı
- Təmsil
- Mürəbbe
- Müsəddəs
- Müsəmmən
- Satira
- Tərcibənd
- Tərkibbənd
- Mənzum məktub
- Qitə
- Rübai
- Tuyuq