Nansen çökəkliyi

Nansen çökəkliyi
Nansen çökəkliyi
Ümumi məlumatlar
Dərinliyi	3975 m
Yerləşməsi
	80°30′ şm. e. 65°00′ q. u.HGYO
Akvatoriya	Şimal Buzlu okeanı

Nansen çökəkliyi — Şimal Buzlu okeanın daxilində, Qekkel silsiləsi ilə Şpitsbergen-Şimaltorpağı materik yamacı arasında yerləşən okean çökəklliyi.

Çökəkliyin orta dərinliyi 3430 m, maksimal dərinliyi isə 3975 metrdir. Çökəkliyin qərbində dərinliyi 5449 metr olan Litke sualtı dərəsi yerləşir.

Çökəklik öz adını Norveç qütb araşdırmaçısı Frityof Nansenin adından almışdır.

Əhəmiyyəti

İqlim araşdırmaları

Nansen çökəkliyi, Arktik Okeanının su kütlələrinin dinamikasını və buz örtüyünün dəyişmələrini öyrənmək üçün mühüm tədqiqat sahəsidir. Bu region qlobal istiləşmə nəticəsində buzların əriməsi və onun okean cərəyanlarına təsiri baxımından tədqiq edilir.

Ekosistemlər

Çökəklik dərin su mühitlərinə xas olan spesifik dəniz canlılarına ev sahibliyi edir. Lakin sərt şərait və az qida mövcudluğu səbəbindən həyat məhduddur.

Mineral resurslar

Arktika bölgəsində təbii ehtiyatların, xüsusilə də neft və qazın aşkarlanması Nansen çökəkliyi və ətraf ərazilərin geoloji araşdırılmasını aktuallaşdırıb.

Tarixi

Nansen çökəkliyi adını məşhur Norveçli qütb tədqiqatçısı Fridtjof Nansen (1861–1930) şərəfinə alıb. Nansen, Arktika bölgələrinin tədqiqində əhəmiyyətli rol oynayan alim və kəşfiyyatçı olub. Onun elmi ekspedisiyaları Arktika buzlu ərazilərinin dərinlikləri və xüsusiyyətləri haqqında ilk ətraflı məlumatları ortaya çıxarmışdır.

Elmi tədqiqatlar

Çökəkliyin tədqiqi üçün müasir dövrdə sualtı tədqiqat gəmiləri və robotlar istifadə olunur. Tədqiqatçılar suyun duzluluğunu, temperaturunu və okean dibindəki çöküntüləri öyrənirlər. Bu tədqiqatlar qlobal iqlim dəyişikliyi ilə bağlı modellərin daha dəqiq hazırlanmasına yardım edir.