Neqada III

Neqada III (Naqada III, Nekada III, Nakada III, İngiliscə Naqada III) — və ya Semain mədəniyyəti. Neqadan dövrü Misir tarixdən əvvəlki dövrünün son mərhələsidir. Bu dövrdə II Neqadanda başlayan dövlət quruculuğu prosesi olduqca aydın şəkildə özünü göstərdi, adları müxtəlif kitabələrdə, o cümlədən saxsı qablarda və məzarlarda serexlərlə əhatə olunmuş adlanan padşahlar meydana gəldi və bu, onun tez-tez Protodinastik Dövr adlandırılmasına səbəb oldu.

Neqadan (Naqada) arxeoloji mədəniyyətlərinin dövrləşdirilməsi ilk dəfə 20-ci əsrin əvvəllərində Flinders Petrie tərəfindən hazırlanmışdır. O vaxtdan bəri, fərqlənən xronoloji dövrlərin sxemi Verner Kaiser və digər Misirşünasların işi ilə dəyişdirilmişdir, beləliklə, III Neqadan hazırda IIIA1, IIIA2, IIIB1, IIIB2, IIIC1, IIIC2 və IIID altdövrlərinə bölünür.

III Neqada eramızdan əvvəl 3200-cü ildən 3000-ci ilə qədər davam etdi. Bu dövrdə dövlətin formalaşması prosesi özünü daha aydın göstərdi və firon yeganə hakim siyasi qüvvəyə çevrildi. Bu dövr Nil Deltası ilə davamlı münaqişələr, ehtimal ki, Levantla mühüm ticarət yollarına nəzarət uğrunda xarakterik idi.

III Neqad dövrü Sıfır sülaləsinin hakimiyyəti ilə əlaqələndirilir (qismən 00 sülaləsinin daha əvvəlki hökmdarları da daxil olmaqla). Lakin, o dövrün fironlarını sonrakı sülalələrdə göründüyü kimi ailə bağları birləşdirmirdi və hətta hakimiyyət uğrunda mübarizə aparmış ola bilərdi. Onların adları bu günə qədər müxtəlif keramika səthlərində və memarlıq abidələrində qalmışdır.

Qədim Misirdə III Neqad dövrü vahid dövlətin yaranmasına və Erkən sülalə dövrünün başlanmasına səbəb olan gərgin siyasi birləşmə prosesi ilə xarakterizə olunur. Bu dövrdə Misir dili ilk dəfə heroqlif forma almışdır. Cənubi Kənanda (Qədim Finikiya) dinamitdən əvvəlki Misir yaşayış məntəqələrinin koloniyalar və ya ticarət məntəqələri kimi xidmət etdiyinə dair arxeoloji dəlillər mövcuddur.

III Neqad mədəniyyəti bütün Misirə yayıldı. Bu dövrdə Misirdə aşağıdakı yeniliklər ortaya çıxdı:

• İlk heroqliflər;
• Palitralar üzərində ilk qrafik hekayələr;
• Daş stelaların istifadəsi müntəzəm hala gəldi;