Qafqaz dilləri, İber-qafqaz dilləri – Təqribən 40-a qədər Qafqazda yayılmış dilləri özündə birləşdirən şərti ad. Şimali Qafqazda, Quzey Qafqazda və Türkiyədə yayılmışdır. Qafqaz dillərinin daşıyıcılarmm kiçik qruplarma İran, Suriya və digər Yaxın Şərq ölkələrində rast gəlinir. Ümumilikdə 7 milyondan çox daşıyıcısı vardır. Qafqaz dilləri əsasən 3 qrupa bölünür: Abxaz-adıq dilləri, kartvel dilləri və nax-dağıstan dilləri.
Təsnifatı
Genetik baxımdan Qafqaz dilləri, bir tərəfdən, Qafqaz dilləri adlanan üç ailəyə (Qafqazın avtoxton dilləri) aiddir:
- Abxaz-adıq dilləri (şimal-qərb)
- Kartvel dilləri (cənub)
- Nax-Dağıstan dilləri (şimal-şərq)
Digər tərəfdən, Qafqazda əsasən bu bölgədən kənarda yayılmış bir neçə tanınmış dil ailəsinin dilləri var:
- Erməni dili
- İran dilləri
- Osetin dili
- Talış dili
- Tat dili
- Dağ yəhudiləri dili
- Kürd dilləri
- Yunan dili
- Pont dili
- Slavyan dilləri
- Rus dili
- Ukrain dili
Türk dilləri
- Türk dili
- Azərbaycan dili
- Truxmen dili
- Qaraçay-balkar dili
- Qumuq dili
- Noqay dili
Monqol dilləri
Kalmık dili
Afroasiya dilləri
- Sami dilləri
- Yeni aramey dilləri
- Ибер-гафгаз дилләри // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә]. IV ҹилд: Елдәҝәз—Итабира. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1980. С. 352.