| Akaki Şanidze | |
|---|---|
| gürc. აკაკი გაბრიელის ძე შანიძე; | |
| |
| Doğum tarixi | 14 (26) fevral 1887 |
| Doğum yeri |
|
| Vəfat tarixi | 29 mart 1987 (100 yaşında) |
| Vəfat yeri |
|
| Elm sahələri | filologiya, dilçilik, qafqazşünaslıq |
| Elmi dərəcəsi |
|
| İş yeri |
|
| Təhsili |
|
| Elmi rəhbəri | Nikolay Marr |
| Tanınmış yetirmələri | Voroşil Qukasyan |
| Üzvlüyü |
|
| Mükafatları | |
![]() | |
Akaki Şanidze (gürc. აკაკი გაბრიელის ძე შანიძე; 14 (26) fevral 1887, Kvemo-Noqa[d], Kutaisi quberniyası, Rusiya imperiyası – 29 mart 1987, Tbilisi) — sovet gürcü filoloqu (dilşünas, ədəbiyyat tarixçisi, folklorşünas), SSRİ Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü (1939), Gürcüstan SSR Elmlər Akademiyasının akademiki (1941).
Həyatı
1903-cü ildə Kutaisi Ruhani Seminariyasının məzunu oldu.
1913-cü ildə Peterburq Universitetini bitirmişdir, Nikolay Marrın tələbəsi olan Akaki sonradan yeni dil təhsili növünü tənqid edirdi (təxminən 1917-ci ildə "yafət" tədqiqatlarından uzaqlaşdı).
1918-ci ildə Tbilisi Universitetinin qurucularından biri oldu və təxminən 70 il orada çalışdı. 9 may 1920-ci ildə ilk dəfə universitetdə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etdi.
1941-ci ildə Gürcüstan SSR Elmlər Akademiyası yaradıldıqda onun həqiqi üzvü seçildi.
Şanidze XX əsrin elmi kartvelologiyasının banilərindən biri idi, əsərləri təkcə SSRİ-də deyil, xaricdə də kartvel dillərinin öyrənilməsinə təsir göstərmişdir (o, norveçli kartveloloq Hans Voqtun müəllimi idi); çox sayda şagird hazırlamışdır. Şanidzenin əsərləri Kartveli dillərinin sinxron və diaxronik öyrənilməsi, qədim gürcü abidələrinin tədqiqi və nəşri, gürcü dilinin dialektologiyası, Qafqaz Albaniyası problemi və onun yazısına həsr edilmişdir.
Gürcüstan folklorunda böyük rol oynayan Xevsureti və Svan şeirlərini nəşr etdirdi. Şota Rustavelinin "Pələng dərisi geymiş pəhləvan" orijinal mətnini yenidən hazırlamışdır.
Mükafatları
- 3 dəfə "Lenin" ordeni (19.09.1953; 02.03.1967; 20.07.1971)
- "Oktyabr inqilabı" ordeni (20.07.1971)
- "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni (10.06.1945)
- "Xalqlar Dostluğu" ordeni (17.09.1975)
- 2 "Şərəf nişanı" ordeni (24.02.1941; 25.02.1987)
- "Əmək igidliyinə görə" medalı (29.08.1960)
- digər medallar
- Tbilisinin fəxri vətəndaşı (1979)
- 26 fevralda doğulanlar
- 1887-ci ildə doğulanlar
- Kutaisi quberniyasında doğulanlar
- 29 martda vəfat edənlər
- 1987-ci ildə vəfat edənlər
- 100 yaşında vəfat edənlər
- 100 il və daha artıq yaşayanlar
- Tbilisidə vəfat edənlər
- Filologiya elmləri doktorları
- Tbilisi Dövlət Universitetinin müəllimləri
- Sankt-Peterburq Dövlət Universiteti Şərqşünaslıq fakültəsinin məzunları
- Gürcüstan Milli Elmlər Akademiyasının üzvləri
- Rusiya Elmlər Akademiyasının üzvləri
- "Lenin" ordeni ilə təltif edilənlər
- "Oktyabr inqilabı" ordeni ilə təltif edilənlər
- SSRİ-nin "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni ilə təltif edilənlər
- "Xalqlar dostluğu" ordeni ilə təltif edilənlər
- "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilənlər
- "Əmək igidliyinə görə" medalı ilə təltif edilənlər
- "Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə" yubiley medalı ilə təltif edilənlər
- Ermənistan Respublikasının əməkdar elm xadimləri
- Əlifba sırasına görə alimlər
- Gürcüstan dilçiləri
- Dialektoloqlar
- Uzunömürlülər
- Karveloloqlar
- SSRİ EA-nın müxbir üzvləri
- Gürcüstan SSR Elmlər Akademiyasının akademikləri
- Gürcüstan SSR Ali Sovetinin VIII çağırış deputatları
- Tbilisi Universitetinin parkında dəfn olunanlar
- Ermənistan SSR əməkdar elm xadimləri
- SSRİ folklorşünasları
- SSRİ dilçiləri
- Gürcüstan uzunömürlüləri
- Tbilisinin fəxri vətəndaşları

