I Yese

I Yese Əliqulu xan Mustafa paşa
იესე I ალიყული-ხანი
Kartli çarı
1714 – 1716
Əvvəlki	Keyxosrov
Sonrakı	VI Vaxtanq
Kartli çarı
1724 – 1727
Əvvəlki	VI Vaxtanq
Sonrakı	Osmanlı işğalı (sonra II Teymuraz)
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi	1680
Doğum yeri	Tbilisi, Kartli krallığı
Vəfat tarixi	1727 (46–47 yaşında)
Vəfat yeri	Tbilisi, Kartli krallığı
Fəaliyyəti	monarx
Atası	Levan
Anası	Tinatin Avalişvili
Həyat yoldaşları	Mariam Orbeliani Yelena Baqrationi
Uşaqları	Abdullah bəy
Dini	İslam
Rütbəsi	general
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Yese (1680, Tbilisi – 1727, Tbilisi) — Kartli çarı. Kartli kralı Levan şahzadə Tinatin Avalişvilinin oğlu, Kartli çarı "XI Georgi"nin qardaşı..

Yese İslamı qəbul etmişdi. Əvvəlcə şiə ikən Əliqulu xan, daha sonra sünni ikən Mustafa paşa kimi tanınırdı.

Yese 1680-ci ildə qəyyum Levanın və ikinci həyat toldaşı Tinatin Avalişvilinin oğlu olaraq doğulmuşdu. Müsəlman olduqdan sonra Əliqulu xan adını götürən Yese 1708–1709-cu illərdə Kirman naibi, 1709–1711-ci illərdə isə Kirman bəylərbəyi olmuşdu. 1711–1714-cü illərdə isə Səfəvi ordusunun topçubaşı (artilleriya üzrə baş komandan) olmuşdu.

1714-cü ilin martında VI Vaxtanq İslamı qəbul etmədiyi üçün onun yerinə çar olmuşdu. II David ilə ittifaq quran çar 1716-cı ilin iyunu çarlıqdan kənarlaşdırılaraq yerinə VI Vaxtanq gəldi.

Yesse Telaviyə köçdü və III Bakarın qəyyumluğu altında yaşamağa başladı. 1721-ci ildə VI Vaxtanq tərəfindən Kartli ədalət naziri təyin edildi. II Konstantin Baqrationinin hücuma hazırlaşdığını eşidən Yese 1723-cü ildə Osmanlıya qaçaraq sünni oldu və 1724-cü ildə Mustafa paşa adı ilə çar elan edildi. 1727-ci ildə öləndən sonra isə çarlıq institutu ləğv edildi.

Yese 2 dəfə ailə qurmuşdu:

• 1712-ci ildə Maryam Orbeliani (1692–1767) ilə: Georgi Allahverdi (1713–1762)
• Bir kənizlə:
  • Arçil
  • İshaq Aleksandr Baqrationi
  • Levan Hüseyn Baqrationi
• I İrakli Baqrationinin qızı Yelena ilə:

1. Teymuraz Baqrationi (1720–1788) — gələcək katolikos I Anton
2. David (1716–1738)
3. Nikolas
4. İoane (ö. 1717)
5. Xoreşan
6. Anastasiya